Nöbetçi
Üç düzen, yan yana
Hiçbiri diğerinden üstün değil; her biri farklı bir şeyi ucuzlatıp başka bir şeyi pahalılaştırır.
8 / 16 · üç vardiya
08-16 · 16-24 · 24-08
Uyduğu yer: Poliklinik, servis katları, gündüz yoğunluğu belirgin birimler
Avantajları
- Tek seferde çalışılan süre kısa, yorgunluk düşük
- Gündüz kadrosunu kalabalık tutmak kolay
- Devir teslim günde üç kez, bilgi taze kalır
Bedeli
- Aynı kişi ayda çok daha fazla kez işe gelir
- Ulaşım yükü ve mesai dışı zaman kaybı artar
- Üç vardiya aynı uzunlukta olduğu için çizelgede birbirine karışabilir
8 / 16 · gündüz-gece (G-N)
Gündüz 8 saat · gece 16 saat
Uyduğu yer: Orta büyüklükte servisler, Türkiye'de en yaygın düzen
Avantajları
- Gece tek ekiple kapanır, devir teslim azalır
- Dört günlük döngü toplam saatleri eşitler
- Ekip düzeni ezberler, tahmin edilebilir
Bedeli
- 16 saatlik gece ağırdır, arka arkaya gelirse yıpratır
- Sabit döngü esnek değil; bir izin tüm zinciri kaydırır
- Hafta sonları belirli kişilere daha sık denk gelir
24 / 48 · tek nöbet
24 saat çalışma · ardından dinlenme
Uyduğu yer: Küçük ekipler, yoğun bakım ve acil gibi süreklilik isteyen birimler
Avantajları
- Ayda gelinen gün sayısı en az, uzun kesintisiz izinler
- Hasta takibi tek kişide kalır, devir teslim en az
- Çizelge sade, tek tip hücre
Bedeli
- 24 saat sonrası dinlenme zorunlu, kadro planlaması sıkışır
- Bir kişinin izni günlük kadroda hemen açık bırakır
- Ard arda gelen nöbetler hızla tükenme üretir
Düzeni ekip mevcudu seçer, tercih değil
Bir düzenin size uyup uymadığı basit bir çarpımla belli olur: günlük kadro × ayın gün sayısı × vardiya saati, ekibinizin aylık toplam çalışabileceği saatten büyükse o düzen tutmaz. Tutmadığında ya kadroyu düşürürsünüz ya da fazla mesai kalıcı hâle gelir.
Bu hesabı çizelgeyi yazmadan önce yapmak, yarısına gelince baştan başlamaktan ucuzdur; düzen değiştirmeyi düşünüyorsanız kararı verecek olan sayı da budur.
Düzen değişse de adalet sorusu değişmez
Hangi düzeni seçerseniz seçin, ekibin sorduğu soru aynı kalır: hafta sonları ve geceler herkese eşit mi dağıldı? Düzen bu soruyu cevaplamaz, sadece sorunun şeklini değiştirir.
Üç vardiyada gece sayısını, gündüz-gece düzeninde hafta sonu sırasını, 24 saatlik düzende ard arda gelen nöbetleri takip edersiniz. Üçünde de takip elle yapıldığında birkaç ay sonra kayar.
Sıkça Sorulan Sorular
Vardiya düzenleri hakkında sorulanlar.